Porta Pia is een historische stadspoort in de Aureliaanse Muur in de wijk Nomentano. De gelaagde architectuur en de band met de inname van Rome maken dit een interessante stop om de geschiedenis van de stad beter te begrijpen.
- Locatie: Via Messina, 25, in Nomentano
- Ongeveer 2.7 km van een pension in de wijk Tiburtina in Rome
- Ontworpen door Michelangelo; het huidige uiterlijk is het resultaat van latere restauraties
- In de poortgebouwen is het Historisch Museum van de Bersaglieri gevestigd. Controleer vooraf of het museum toegankelijk is
Waar ligt Porta Pia in Rome?

Porta Pia ligt in Nomentano, aan Via Messina, 25, en maakt deel uit van de Aureliaanse Muur. De officiële toeristische website van Rome vermeldt de locatie op 41.911127° N, 12.502595° E.
De poort verving het nabijgelegen Porta Nomentana, dat later werd dichtgemetseld. De ligging in de stadsmuur maakt de omliggende straten onderdeel van het verhaal: dit was een verdedigde toegang tot de stad, geen losstaand monument.

De geschiedenis van de stadspoort
Porta Pia werd in opdracht van paus Pius IV gebouwd, naar wie de poort is vernoemd. Michelangelo ontwierp de binnenzijde. De werkzaamheden begonnen in 1560 en werden in 1565 gestaakt, waardoor het fronton onvoltooid bleef.
Nadat de poort in 1851 door de bliksem was getroffen, gaf paus Pius IX opdracht tot restauratie. Architect Virginio Vespignani herbouwde Michelangelo’s gevel en ontwierp tussen 1862 en 1868 de buitenzijde als een triomfboog met één doorgang en nissen aan weerszijden.
In die nissen stonden beelden van de heilige Agnes en de heilige Alexander, gemaakt door Enrico Amadori in 1865.
Op September 20, 1870, trokken troepen Rome binnen via een bres in de stadsmuur, op enkele tientallen meters van Porta Pia, tijdens de inname van de stad.
Door de militaire operaties raakten de versieringen aan de buitenkant van de poort, de aangrenzende muren en het binnenste deel van Michelangelo’s gevel beschadigd. Ongeveer 50 meter ten westen van de poort staat een monument ter herinnering aan de bres.
Waar moet je op letten bij Porta Pia?

Bekijk beide kanten van de poort: de gevel aan de stadszijde, aan het einde van Via XX Settembre, is van Michelangelo; de buitenzijde werd ontworpen door Vespignani. De enkele boog, de nissen aan weerszijden en de herbouwde gevel laten zien hoe het monument in de loop der tijd veranderde.
Op het plein ervoor staat het Monument voor de Bersagliere, ter herinnering aan het militaire korps. De bronzen figuur van de trompettist is zes meter hoog. In de historische poortgebouwen, die ooit als douanekantoor dienden, is het Historisch Museum van de Bersaglieri gevestigd.
Op de officiële toeristische pagina van Rome staat de locatie vermeld, maar geen informatie over openingstijden of kaartjes. Het is niet duidelijk of je de binnenkant van de poort en het museum kunt bezoeken. Controleer daarom de officiële website als je naar binnen wilt.
Hoe kom je van Tiburtina naar Porta Pia?

Porta Pia ligt op ongeveer 2.7 km van Tiburtina Hotel Holiday. De officiële bronnen geven geen actuele route of halte van het openbaar vervoer bij de poort aan. Vertrouw daarom niet op een niet-geverifieerde route met het openbaar vervoer.
Gebruik het adres Via Messina, 25 om je route vanuit de wijk Tiburtina te plannen. Wil je meer te weten komen over de geschiedenis van de poort, bekijk dan eerst beide gevels. Ga daarna naar het monument voor de bres ten westen van Porta Pia en het Bersagliere-monument op het plein.
Plan je een uitgebreidere route, dan geeft een eendaagse route door Rome, van Tiburtina naar het historische centrum je nog een idee om je tijd in de stad in te delen.
Combineer je bezoek met andere bezienswaardigheden in Rome
Ook Villa Torlonia en La Casina delle Civette zijn een bezoek waard. Deze bezoekersgids voor Villa Torlonia en La Casina delle Civette laat zien hoe je ze samen kunt bezoeken.
Veelgestelde vragen
Wie ontwierp Porta Pia?
Michelangelo ontwierp de binnenzijde. Virginio Vespignani herbouwde later Michelangelo’s gevel en ontwierp de buitenzijde.
Waarom is Porta Pia belangrijk in de geschiedenis van Rome?
Op September 20, 1870, trokken troepen tijdens de inname van Rome via een bres in de stadsmuur Rome binnen, op enkele tientallen meters van de poort.
Kun je het Historisch Museum van de Bersaglieri bezoeken?
In de historische poortgebouwen is het museum gevestigd, maar de actuele openingsstatus, openingstijden en toegangsprijzen zijn niet bekend. Controleer de officiële website voordat je een bezoek aan het museum plant.
